اصل تطابق هزینه با درآمد چیست؟


اصول حسابداری

اصول حسابداری یک سلسله قواعد و اصول کلی است، که حسابداران به عنوان الگوی انجام کار خود در طی کلیه مراحل حسابداری استفاده می نمایند. این اصول و ضوابط، توسط عده‌ای از حسابداران خبره، پس از بررسی‌های فراوان تدوین می‌شود. وظیفه تدوین این اصول را در ایران سازمان حسابرسی بعهده گرفته است.

بر اساس بند چهار تبصره دو ماده واحده مصوب 1362/10/5، تدوین اصول و ضوابط فنی قابل قبول حسابداری و حسابرسی، جز وظایف سازمان حسابرسی تعیین گردید. سازمان حسابرسی از طریق انتشار استانداردهای بررسی و پذیرفته شده، این اصول را منتشر می‌کند. معمولا بوسیله الزام از طریق سازمان‌هایی از قبیل دارایی، بیمه، بورس و غیره اجرای آن را در جامعه جاری می‌سازد.

ضوابط حسابداری چیست؟

اگر حسابدار مطابق سلیقه شخصی، اقدام به انجام عملیات مالی و حسابداری از قبیل ثبت و طبقه‌بندی اطلاعات نماید، اطلاعات ثبت‌شده قابلیت مقایسه با اطلاعات سایر موسسات و شرکت‌ها را نخواهد داشت. به همین دلیل است که جهت انجام عملیات مالی، نیاز به دستورالعمل‌ها و ضوابط مشخصی است که به این ضوابط و راهکارها، اصول حسابداری می گویند.

اصل بهای تمام شده تاریخی – اصل تطابق هزینه‌ها با درآمدها – اصل تحقق درآمد – اصل افشاء

اصل بهای تمام شده تاریخی

بر اساس این اصل حسابداری، تمام رویدادهای مالی، یعنی کلیه هزینه‌هایی که برای بکارگیری یک دارایی صرف می شود و در تاریخی که وقوع یافته است، در صورت‌های مالی ثبت و منعکس می گردد. اگر بعدا به هر دلیلی از قبیل تورم قیمت آن افزایش یافت، این افزایش قیمت شناسایی و ثبت نخواهد شد.

هنگام انجام معامله، بهای تمام شده دارایی‌ها براساس قیمت نقدی و یا معادل آن شناسایی و اندازه گیری می شود. اگر یک دارایی با دارایی دیگر مبادله و معاوضه شود، دارایی بدست‌آمده جدید بر اساس قیمت عادلانه دارایی واگذار شده قبلی شناسایی می شود. مثلا اگر یک دستگاه اتومبیل وانت با یک دستگاه اتومبیل سواری معاوضه شود، بهای سواری به بهای ارزش روز و عادلانه اتومبیل وانت در دفاتر ثبت می شود.

این اصل از اصول حسابداری است. اگر چه دارایی‌ها ممکن است پس از گذشت زمان دارای افت ارزش شوند و یا تغییر قیمت شوند.

اصل تحقق درآمد

کلیه درآمدها صرف نظر از اینکه در چه زمانی وجه آن نقد می‎شود، شناسایی و ثبت می‌شود. زمانی شناسایی و ثبت می‌شوند که مبادله انجام شده و “فرآیند کسب سود”، کامل شده باشد. فرآیند کسب سود که ممکن است بعدا بارها و بارها بکار برود، به چرخه عملیاتی میگویند. که شامل مراحل خرید و تهیه مواد اولیه جهت ساخت و تولید کالا، خدمات و فرآیند ساخت و تکمیل محصول، فروش و انتقال مالکیت آن و دریافت وجه نقد ناشی از فروش محصول یا خدمت است.

اکثرا هنگام فروش کالا و انتقال مالکیت آن به مشتری، فرآیند کسب سود را کامل شده می‌دانند. مثلا در صورت پیش دریافت از مشتری جهت فروش کالا، چون فرآیند کسب سود و انتقال مالکیت به سود مشتری وقوع نیافته، نمی‎توان درآمد را تحقق یافته دانست و آن را ثبت نمود.

اصل تطابق درآمد با هزینه

پس از اندازه‌گیری درآمدهای یک دوره مالی، باید هزینه‌های انجام شده جهت کسب درآمد مربوط به همان دوره مالی، معین شود و با درآمد مذکور مقابله شود تا سود همان دوره بدست آید. بعضی از این هزینه‌ها با درآمدها ارتباط مستقیم دارد. یعنی کسب درآمد با وقوع هزینه در یک زمان است. همزمان با شناسایی درآمد، هزینه آن هم شناسایی می‌شود. همانند هزینه حمل کالای فروش رفته، بهای تمام‌شده کالای فروش رفته، که میتوان آن را به یک درآمد خاص و در یک دوره تعمیم داد.

بعضی از هزینه‌ها، برای کسب درآمد در یک دوره زمانی خاص نمی‌باشد. به چندین دوره مالی ارتباط دارد، که باید متناسب با زمان بین دوره‌های مالی تقسیم شود. همانند هزینه استهلاک دارایی‌ها و یا بهره‌های پرداختی وام‌های بلند مدت. همچنین بعضی از هزینه‌ها که ارتباطشان با درآمد خاصی مشخص نیست، مانند هزینه‌های آموزش کارکنان موسسه و یا هزینه‌های بازاریابی و تبلیغات، باید بلافاصله شناسایی شده و با درآمدهای دوره تطابق داده شود.

بر اساس این اصل کلیه اطلاعات لازم جهت افراد خارج از واحد تجاری، می بایست در صورت‌های مالی کاملا افشاء شود. بطوری که به آن‌ها در تصمیم‎گیری در مورد واحد تجاری کمک کند. این اصل در موارد مختلف نافذ است. مثلا در مورد موجودی کالا، روش‌های قیمت گذاری باید کاملا مشخص و اعلام شود. و مشخص شود که از چه روشی برای قیمت گذاری موجودی‌ها استفاده گردیده است. و یا تغییراتی که در روش‌های ثبت وقایع مالی رخ داده، کاملا افشا شود تا اصل تطابق هزینه با درآمد چیست؟ موجب گمراهی تصمیم گیرندگان نشود. این افشاء می‌تواند در صورت‌های مالی و یا یادداشت‌های همراه صورت‌های مالی و یا به صورت اطلاعات تکمیلی باشد.

ثبت هزینه قبل بهره برداری به چه صورت است؟

سلام شرکت حقوقی داریم که یک معدن فعال دارد و قصد دارد یک معدن دیگر خریداری و تجهیز نماید. برای این معدن اول هر ساله صورت های مالی تهیه و اظهارنامه عملکرد ارسال میگردد. سوال اول اینکه برای هزینه های قبل از بهره برداری و کدینگ جهت ثبت هزینه های فوق در حساب ها چگونه باید عمل کرد. دوم صورت های مالی دو معدن را چگونه اظهار کنیم چون معدن اول در حال بهره برداری و سود ده و معدن دوم قبل از بهره برداری و با هزینه های بسیار سنگین و زیان ده ضمنا استاندارد شماره 24 مربوط به قبل از بهره برداری مطالعه شده مثال نحوه ثبت هزینه حقوق که در حالتی که قابل تخصیص به دارایی خاصی نباشد در کدام کدینگ حساب قرار میگیرد (سایر دارایی یا هزینه جاری) و آیا اگه صورت صورت زیان آورده شود و دارای زیان انباشته شود مورد تایید دارایی می باشد و آیا دارایی هایی که خریداری شده مثلا کامیون را میتوان سال بعد که هنوز در مرحله قبل از بهره برداری هستیم مستهلک کرد یا حتما باید به مرحله بهره برداری برسیم؟

ثبت هزینه قبل بهره برداری به چه صورت است؟

سلام شرکت حقوقی داریم که یک معدن فعال دارد و قصد دارد یک معدن دیگر خریداری و تجهیز نماید. برای این معدن اول هر ساله صورت های مالی تهیه و اظهارنامه عملکرد ارسال میگردد. سوال اول اینکه برای هزینه های قبل از بهره برداری و کدینگ جهت ثبت هزینه های فوق در حساب ها چگونه باید عمل کرد. دوم صورت های مالی دو معدن را چگونه اظهار کنیم چون معدن اول در حال بهره برداری و سود ده و معدن دوم قبل از بهره برداری و با هزینه های بسیار سنگین و زیان ده ضمنا استاندارد شماره 24 مربوط به قبل از بهره برداری مطالعه شده مثال نحوه ثبت هزینه حقوق که در حالتی که قابل تخصیص به دارایی خاصی نباشد در کدام کدینگ حساب قرار میگیرد (سایر دارایی یا هزینه جاری) و آیا اگه صورت صورت زیان آورده شود و دارای زیان انباشته شود مورد تایید دارایی می باشد و آیا دارایی هایی که خریداری شده مثلا کامیون را میتوان سال بعد که هنوز در مرحله قبل از بهره برداری هستیم مستهلک کرد یا حتما باید به مرحله بهره برداری برسیم؟

حسابداری

اصول حسابداری قواعد کلی است که حسابداران به عنوان مبنای اجرای کار در کلیه مراحل اجرای عملیات حسابداری مورد استفاده قرار می دهند ، عبارتند از :

الف- اصل بهای تمام شده تاریخی

ب- اصل افشاء حقایق

ج- اصل تحقق درآمد

د- اصل تطابق هزینه ها با درآمد ها

الف- اصل بهای تمام شده تاریخی : به موجب اصل بهای تمام شده تاریخی ، تمام رویدادهای مالی به بهای تمام شده در تاریخ وقوع ثبت و در صورت های مالی منعکس می شود و چنانچه بعدا ارزش پولی آنها افزایش یابد ، این افزایش شناسایی و ثبت نمی شود.

در به کارگیری این اصل ، بهای تمام شده دارایی ها بر اساس قیمت نقد یا معادل قیمت نقد ، اندازه گیری می شود . در مواردی که یک قلم اصل تطابق هزینه با درآمد چیست؟ دارایی یا یک خدمت در ازای واگذاری دارایی دیگری تحصیل می شود ، دارایی تحصیل شده به ارش عادلانه یعنی معادل قیمت نقدی دارایی واگذار شده در دفاتر ثبت می شود . اگر ارزش عادلانه دارایی واگذار شده به نحوی معقول قابل اندازه گیری نباشد ، ارزش عادلانه دارایی تحصیل شده مبنای ثبت قرار می گیرد . همیشه فرض بر این است که در معامله قضاوت صحیح به کار رفته و موسسه نمی توانسته است دارایی یا خدمت را به قیمت کمتر خریداری کند . بهای تمام شده تاریخی مبلغی است که در ازای آن خریدار و فروشنده آگاه و مایل ، در شرایط عادی یک دارایی را با پول مبادله می کنند . بهای تمام شده تاریخی دو نارسایی عمده دارد.

اول آنکه ، ارزش دارایی های هر موسسه پس از گذشت مدت نسبتا طولانی ، تغییر می کند و به این ترتیب بهای تمام شده تاریخی به عنوان مقیاس اندازه گیری منابع موجود، اعتبار خود را ازدست می دهد .

دوم آنکه دارایی های یک موسسه معمولا در طول زمان ، تحصیل می شود و بهای تمام شده آن بر مبنای قیمت های زمان تحصیل است و قیمت ها معمولا با گذر زمان تغیر می یابد . بنابراین اقلامی که به عنوان دارایی با هم جمع و در ترازنامه یک جا ارایه می شوند به علت تغییرات مقیاس اندازه گیری آنها نمی توانند به عنوان ارقامی که تفسیر دقیقی را ممکن می سازد تلقی شود . با وجود نارسایی های فوق معمولا مبلغ دارایی ها به دلایل زیر بر اساس تجدید ارزیابی ، ارزش جار‌ی و یا قیمت بازار تعیین نمی شوند :

اول : بهای تمام شد تاریخی در زمان تحصیل دارایی ، معرف ارزش عادلانه یا متعارف دارایی است .

دوم : بهای تمام شده تاریخی بر معادله فرضی مبتنی نیست و در نتیجه واقعی و قابل اندازه گیری و تعیین می باشد .

سوم : سود یا زیان حاصل از واگذاری دارایی باید در تاریخ فروش شناسایی شود و نمی تواند بر فرض و پیش بینی مبتنی باشد .

ب)اصل افشاء حقایق: اصل افشا ایجاب می کند کلیه واقعیت های با اهمیت مربوط به رویدادها و فعالیت های مالی موسسه به نحو مناسب و کامل افشاء شود . بر اساس این اصل باید تمامی اطلاعاتی که به نحوی می تواند در تصمیم گیری استفاده کنندگان از اطلاعات مالی تاثیر گذار باشد ، افشاء شود . افشای اطلاعات می تواند در متن صورت های مالی یا یادداشت های همراه آن صورت پذیرد .

ج)اصل تحقق درآمد: بر اساس اصل تحقق درآمد ، درآمد ها بدون توجه به زمان دریافت وجه نقد مربوط ،در زمان تحقق شناسایی می شود . معمولا زمانی درآمد را تحقق یافته فرض می کنند که فرایند کسب سود کامل با حداقل قسمت اعظم ان کامل شده باشد . فرایند کسب سود عبارت است ازمجموعه ای از عملیات است که از خرید مواد اولیه و سایر عوامل تولید تا تبدیل آنها به کالای ساخته شده و نهایتا فروش محصولات و دریافت ‌جه آنها را در بر می گیرد . به عبارت دیگر فرایند کسب سود زمانی تکمیل شده است که چرخه عملیات واحد تجاری کامل شده یا حداقل قسمت اعظم آن کامل شده یا حداقل قسمت اعظم آن کامل شده باشد . اغلب هنگام فروش محصول ، فرایند کسب سود را تکمیل شده می دانند ، بنابراین زمان تحقق درآمد را همان موقع فروش در نظر می گیرند . البته بر این نظریه استثنائاتی وارد است .

د)اصل تطابق هزینه با درآمد: بر اساس اصل تطابق برای اندازه گیری سود هر دوره باید هزینه های هر دوره را با درآمد های همان دوره مقابله نمود . به عبارت دیگر برای تعیین سود هر دوره باید هزینه هایی که برای کسب درآمد های همان دوره تحمیل شده اند را از درآمد ها کسر نمود . بنابراین به موجب اصل تطابق هر گاه درآمدی در صورت سود و زیان یک دوره منعکس می گردد باید هزینه هایی که به آن در آمد ها مربوط می شوند نیز در همان صورت سود و زیان منعکس گردند .

موانع پیشرفت در حسابداری چیست؟

پیشرفت در مسیر حسابداری نه فقط به دلیل اینکه درآمد بالایی را به همراه دارد بلکه به علت منزلت و جایگاه اجتماعی حسابداران عزیز راهیست که اکثر افراد تمایل به پیمودن آن دارند. برخی از حرفه ها شاید در جامعه وجود داشته باشد که برای رسیدن به پیشرفت در آن نیاز باشد تا فرد بسیار کار کند و زمان زیادی از عمر خود را در این راه صرف کند. ولی حسابداری به نیروی بازو احتیاج ندارد و افراد با کمی حوصله و دقت و استفاده از مغز متفکر خود خواهند توانست موفقیت را تجربه کنند. اعتماد به نفس اثرگذار ترین عنصر پیشرفت در حسابداری است.

امروز با بررسی چند مورد از مهمترین اشتباهات حسابداران، موانع پیشرفت حسابداران را بررسی خواهیم کرد.

پیشرفت در حسابداری

یک حسابدار باید مفاهیم مهم حسابداری به خوبی بشناسد. مفروضات حسابداری، اصول حسابداری و میثاق های حسابداری از مفاهیم مهمی است که لازم است هر حسابدار ببا آن آشنایی داشته باشد.

هرگز قبل از یادگیری پایه حسابداری وارد مراحل بعدی نشوید

عدم شناخت کافی به مفاهیم حسابداری که ظاهر تئوری دارند : اصول پذیرفته شده، مفروضات حسابداری، مدل های حسابداری
هنوز وقتی از برخی از حسابداران می پرسیم اصل بهای تمام شده را می دانید؟ می گوید من صنعتی کار نکردم درصورتی که هیچ ارتباطی ندارد این یک اصل است.

اصل تطابق هزینه با درآمد چیست؟ نمی داند یک سری جواب سطحی می دهد. حال اگر فردی این اصول و مفروضات را نداند نمی تواند در طراحی و پیاده سازی سیستم مالی یک فروشگاه هم موفق عمل کند چه برسد به شرکت یا موسسه!ر

انتخاب صحیح محیط کارآموزی

انتخاب صحیح محیط کارآموزی برای یک حسابدار از موارد بسیار مهم و سرنوشت ساز برای حسابداران است. فردی که چندین سال به تحصیل در این رشته مشغول بوده است زمانی که تصمیم به کار اجرا می گیرد و محیطی را برای آموزش اجرایی کار حسابداری انتخاب می کند باید به یاد داشته باشد محیط سرنوشت و آینده او را رقم خواهد زد. پس باید محیطی را انتخاب نماید که اصل تطابق هزینه با درآمد چیست؟ راه پیشرفت را برایش سهل نماید نه اینکه مانعی باشد برای موفقیت.

عدم مطالعه استاندارد های حسابداری و حسابرسی

عدم مطالعه استاندارد های حسابداری و حسابرسی و قوانین مالیاتی توسط یک حسابدار باعث خواهد شد تا از دیگر حسابداران عقب تر باشد و به روز نبودن او دردسر بزرگی برایش خواهد شد. درواقع یک حسابدار باید هر روز با بررسی مراجع خبری معتبر از بخشنامه ها و آیین نامه های جدید مطلع شود و اطلاعات خود را به روز نماید.

مطلع بودن از تمام شاخه های حسابداری و شیوه اجرای آن ها راهی برای تضمین موفقیت های بعدی یک حسابدار. در واقع یک حسابدار اگر در بخش بازرگانی مشغول به فعالیت باشد و اطلاعاتی از نوع حسابداری پیمانکاری نداشته باشد یک نقص در کار اوست.

اگر مالیات را یاد نگیرید حسابداری مصنوعی هستید

عدم تمایل به ورود به حسابداری مالیاتی و ماندن در حسابداری مالی
حسابداری مالیاتی خلاصه اصل تطابق هزینه با درآمد چیست؟ شده به انجام یک سری فرآیند عمومی مانند اظهارنامه ارزش افزوده، گزارش 3 ماهه و اظهارنامه مالیاتی ولی خیلی دقت نمی شود که چگونه ثبت اسناد حسابداری باید طبق قوانین مهم مالیاتی باشد مانند رعایت قرائن ماده 152 ، ذخایر و اجرای قانون پولشویی و …

ایجاد ارتباطات دوستانه با مدیران مالی

یک حسابدار باید برای حفظ موقعیت و ارتقای جایگاه شغلی خود با مدیران مالی ارتباطی دوستانه برقرار کند. پذیرفتن اینکه فردی به لحاظ اطلاعات و دانشی که دارد در مقام مدیر مالی است و یک حسابدار در زیر دست او فعالیت میکند برای حسابدار مهم است. که اگر این موضوع پذیرفته نشود و ارتباط دوستانه بین این دو ازبین رود قطعا در ادامه راه مشکلات زیادی به وجود خواهد آمد.

دانش خود را فدای نرم افزار حسابداری نکنید

اگر حسابدار تمام رویدادهای حسابداری را به نرم افزار محول نماید رفته رفته اصول اجرایی از یاد او خواهد رفت. انجام برخی از امور حسابداری به صورت دستی لازم است تا اطلاعات تثبیت شود. تحریر دفاتر توسط خود حسابدار یک نمونه از این موضوع است.

حسابدار برای پشت میز ساخته نشده است

عدم تمایل به کار اجرایی و علاقه به پشت میزی
حسابداری که از بردن نامه ودیگر کارها به اداره دارایی و مکاتبه با اداره کار و بیمه شانه خالی می کند و فکر می کند با حضوردر مجموعه کارش را از دست نمی دهد صرفا یک علاقمند به پشت میز بودن است نه مشاغل حسابداری . تا بحال یکبار هم در اتاق ممیز جلوی بقیه مردم سرخ و سفید نشده است.

سوابق خودتان را قانونی و مستند کنید

عدم جمع آوری سوابق بیمه ای در رزومه
بیمه خود را باید پیگیری کنید این شماره بیمه و تعداد ماهه ها و سالها بهترین گزینه برای تایید زحمات شماست

همیشه نگاهتان رو به بالا باشد

دیدن پایین دست و عدم بررسی بالادست
اشتباه جو گیر شدن هم اینجا مصداق پیدا می کند. بجای اینکه یک حسابدار، افرادی را ببیند که با چه سختی و طی کردن چه مسیر سختی الان در چه جایگاه بلندی هستند پیشرفت خود را به حسادت با افرادی که از خودش عقب افتاده اند، می بیند.

پیشنهاد حقوق بالا شما را منحرف نکند

تمرکز بر روی درآمد و پذیرفتن مبالغ زیاد برای انجام امور حسابداری ممکن است افراد را از اهداف خود دور کند. اینکه فقط به فکر دریافت وجه باشیم و از انجام با دقت کارها و افزایش کیفیت کار دور شویم زمینه شکست در این راه را فراهم خواهد کرد.

به طور کلی موفقیت همیشه افزایش زور بازو نیست و با رعایت برخی نکات و ترفندها می توان موفق تر عمل نمود. امیدوارم در انتهای مطلب با گذر از این موانع بتوانید مسیر پیشرفت خود را هموار تر نمایید.

صورت سود و زیان چیست؟

صورت سود و زیان چیست؟

صورت سود و زیان یکی از گزارش هایی است که شرکت ها در صورت های مالی خود منتشر می کنند. به زبان ساده این گزارش تکمیل کننده ترازنامه (صورت وضعیت مالی) شرکت می باشد. صورت‌ سود و زیان نشان دهنده مقدار درآمدهای شرکت و هزینه های آن است. در این سند علاوه بر درآمدها و هزینه های شرکت، سودهای خالص، عملیاتی، ناخالص، سود هر سهم و سود انباشته نیز گزارش می شود. بنابراین اگر شما نیز در خصوص صورت سود و زیان شرکت های فعال در بورس و فرابورس کنجکاو هستید، توصیه می کنیم تا پایان مقاله همراه ما باشید.

تفاوت انواع شرکت و تأثیر آن بر صورت سود و زیان

تفاوت انواع شرکت و تاثیر آن بر صورت سود و زیان

قبل از اینکه بخواهیم توضیحات بیشتری درباره صورت سود و زیان بدهیم، باید کمی درباره انواع شرکت ها و موضوع فعالیتشان توضیح دهیم. همانطور که می دانید، در مبحث صورت های مالی، می توانیم شرکت ها را براساس موضوع فعالیتشان به سه دسته کلی تقسیم بندی کنیم:

  • شرکت های تولیدی
  • شرکت های خدماتی

شرکت های تولیدی از آنجایی که مواد اولیه می خرند و با استفاده از این مواد اولیه محصولی را تولید می کنند، صورت های مالیشان با دسته بندی های دیگر کمی متفاوت است. شرکت های خدماتی و سرمایه گذاری چیزی را به عنوان مواد اولیه خریداری نمی کنند؛ در نتیجه به اصطلاح هزینه عملیاتی هم ندارند. اما شرکت های تولیدی از آنجایی که تولید محصولاتشان نیازمند وجود مواد اولیه است، همواره مقداری از پول خود را صرف خرید مواد اولیه خود می کنند که به این هزینه، هزینه عملیاتی می گوییم. به زبان ساده تر، هزینه عملیاتی شرکت، پولی است که آن شرکت برای تهیه مواد اولیه برای انجام عملیات خود صرف می کند.

صورت سود و زیان شامل چه بخش هایی است؟

بخش های مختلف صورت سود و زیان

همانطور که گفتیم، بین شرکت های تولیدی و شرکت های سرمایه گذاری و خدماتی به خاطر نوع عملیاتشان تفاوت هایی در گزارش های صورت مالیشان وجود دارد. به طور کلی می توان گفت که صورت سود و زیان به صورت عمودی نوشته می شود و در ابتدای هزینه ها و درآمدهای عملیاتی شرکت، هزینه های دفتری شرکت، هزینه های مالیاتی و سپس سود خالص شرکت گزارش می شود که در ادامه این موارد را بررسی می کنیم.

صورت سود و زیان عملیاتی شرکت های تولیدی شامل چهار بخش اصلی زیر است:

  • عملیات در حال تداوم
  • هزینه مالیات بر درآمد
  • عملیات متوقف شده
  • سود (زیان) پایه هر سهم

صورت سود و زیان دیگر شرکت ها مشابه همین دسته بندی را دارند؛ اما با توجه به اینکه شرکت در چه گروهی (خدماتی یا سرمایه گذاری) فعالیت می کند، تفاوت های جزئی با این دسته بندی دارد.

صورت سود و زیان به صورت عمودی نوشته می شود، به اینصورت که در ردیف اول این گزارش درآمد عملیاتی شرکت گزارش می شود و سپس هزینه ها و یا درآمدهای دیگر شرکت به آن اضافه یا از آن کم می شود تا در انتها سود خالص شرکت مشخص شود.

الف) شرکت های تولیدی

صورت سود و زیان شرکت های تولیدی

ابتدا گزارش صورت سود و زیان شرکت های تولیدی را بررسی می کنیم.

1- بخش عملیات در حال تداوم:

  • درآمد عملیاتی: این بخش نشان دهنده جمع مبلغ درآمدهایی است که شرکت از عملیاتی که مشغول آن است، به دست آورده است. به عنوان مثال، درآمد شرکت ملی صنایع مس ایران (با نماد فملی) که عملیات آن تولید و فروش محصولات مربوط به مس (کاتد مسی به عنوان محصول اصلی) است، برابر با مبلغی است که از فروش محصولاتش بدست آورده است.
  • بهای تمام شده درآمدهای عملیاتی (یا هزینه های عملیاتی): این بخش جمع هزینه هایی است که شرکت برای تولید محصولاتش هزینه کرده است. بهای عملیاتی می تواند شامل هزینه خرید مواد اولیه ای باشد که شرکت، برای خرید آنان صرف کرده است. خرید مواد اولیه می تواند به صورت نقدی یا اعتباری باشد.
  • سود (زیان) ناخالص: وقتیکه هزینه های عملیاتی شرکت را از درآمدهای عملیاتی کم کنیم، میزان سود ناخالص شرکت بدست می آید. اگر مبلغی که در برابر این مورد نوشته شده است، قرمز باشد یا درون پرانتز نوشته شده باشد، به این معنی است که این عدد منفی است یا به زبان دیگر، شرکت زیان عملیاتی داشته است. سود ناخالص در واقع برای محاسبه حاشیه سود ناخالص (در نسبت های مالی) در تحلیل بنیادی شرکت استفاده می شود.
  • هزینه های فروش، اداری و عمومی: این بخش نشان دهنده این است که شرکت جمعاً چه مقدار پول صرف حقوق کارمندان، تبلیغ محصولات، هزینه های عمومی و هزینه های فروش کرده است.
  • هزینه کاهش ارزش دریافتنی ها (هزینه استثنایی): این مورد نشان دهنده کاهش ارزش طلب های شرکت است که در صورتیکه اتفاق استثنایی رخ دهد، با کاهش ارزش مواجه خواهد شد.
  • سایر درآمدها: این مورد به درآمدهایی اشاره می کند که ارتباطی با عملیات شرکت ندارد ولی جزئی از درآمد شرکت است؛ به عنوان مثال فملی که عملیاتش تولید محصولات مسی است، ممکن است یکی از ماشین آلات یا تجهیزات خود را به فروش برساند. چون فروش تجهیزات ارتباطی با عملیات اصلی شرکت ندارد، درآمد شرکت از این محل ها در این قسمت گزارش می شود.
  • سایر هزینه ها: مثل سایر درآمدهای شرکت، هزینه هایی که ارتباطی با عملیات شرکت ندارد، در این قسمت گزارش می شود.
  • سود (زیان) عملیاتی: وقتیکه جمع هزینه های فروش، سایر درآمدها و هزینه ها را از سود (زیان) ناخالص کم کنیم، سود (زیان) عملیاتی شرکت بدست می آید. این مبلغ بیانگر این است که شرکت پس از کاهش هزینه های دفتری و عملیاتی، چه مقدار سود ساخته است. سود (زیان) عملیاتی برای محاسبه حاشیه سود عملیاتی در تحلیل بنیادی شرکت ها استفاده می شود.
  • هزینه های مالی: این بخش نشان دهنده آن دسته از هزینه های شرکت است که مربوط به فعالیت های تأمین مالی شرکت می شود. به عنوان مثال اقساط وامی که شرکت از بانک دریافت کرده است را در این بخش گزارش می کنند.
  • سایر درآمدها و هزینه های غیرعملیاتی- درآمد سرمایه گذاری ها: این بخش نشان دهنده آن دسته از درآمدهای شرکت است که از سرمایه گذاری در اقلامی مثل ملک و املاک یا سهام بدست آمده است.
  • سایر درآمدها و هزینه های غیرعملیاتی- اقلام متفرقه: این بخش هم به سایر درآمدها یا هزینه های شرکت می پردازد.
  • سود (زيان) عمليات در حال تداوم قبل از ماليات: سود و زیان کلی شرکت را قبل از پرداخت مالیات، مشخص می کند.

2- هزینه مالیات بر درآمد:

هزینه مالیات بر درآمد در صورت سود و زیان

این بخش، مالیات بر درآمدی که شرکت در سال قبل بدهکار بوده یا در سال جاری پرداخت کرده است را نشان می دهد. در پایان سود (زیان) شرکت بعد از پرداخت مالیات هم در این قسمت ذکر می شود.

3- عملیات متوقف شده:

در این بخش هم سود و زیان عملیات متوقف شده شرکت گزارش می شود. بعد از این قسمت سود (زیان) خالص شرکت گزارش می شود.

4- سود (زیان) پایه هر سهم:

اگر سود خالص شرکت بر تعداد سهام شرکت تقسیم شود، سود هر سهم مشخص می شود.

  • عملیاتی: سود عملیاتی که شرکت به ازای هر سهم ساخته است (به ریال) گزارش می شود.
  • غیر عملیاتی: سود غیر عملیاتی که شرکت به ازای هر سهم ساخته است (به ریال) در این بخش گزارش می شود.
  • ناشی از عملیات در حال تداوم: مجموع سودهای عملیاتی و غیرعملیاتی شرکت در این بخش نوشته می شود.
  • ناشی از عملیات متوقف شده: اگر شرکت از اصل تطابق هزینه با درآمد چیست؟ عملیات متوقف شده، درآمدی داشته باشد، سود حاصله شرکت به ازای هر سهم در این قسمت گزارش می شود.
  • سود (زيان) پايه هر سهم: مجموع تمامی سودهای شرکت به ازای هر سهم در این بخش نوشته می شود.
  • سود (زیان) خالص هر سهم: این بخش همان EPS سهم است. همان مجموع سودی که شرکت به ازای هر سهم در آن دوره مالی به خصوص (سه ماهه، شش ماهه، نه ماهه یا سالانه) ساخته است.
  • سرمایه: این بخش هم سرمایه ثبت شده شرکت را گزارش می کند.

ب) شرکت های سرمایه گذاری

شرکت های سرمایه گذاری، سهام یا اوراق بهادار را تهیه می کنند و درآمدشان از سود تقسیمی شرکت هایی که سهامشان را در اختیار دارند یا افزایش قیمت سهام آن شرکت ها است. پس چون درآمد و هزینه‌هایشان کاملاً با شرکت های تولیدی تفاوت دارد، صورت سود و زیانشان هم از اقلام متفاوتی ساخته شده است اما منطق گزارش همان است؛ فقط اسم موارد عوض شده است.

در اینجا مواردی که با صورت سود و زیان شرکت های تولیدی متفاوت است را بررسی می‌کنیم:

1- درآمدهای عملیاتی

درآمدهای عملیاتی در صورت سود و زیان

درآمد سود سهام: نشان دهنده درآمدی است که شرکت از دریافت سود تقسیمی شرکت ها یا DPS داشته است.

درآمد سود تضمین شده: معمولاً شرکت های سرمایه گذاری بخشی از سرمایه خود را وارد صندوق های سرمایه گذاری مشترک با درآمد ثابت می کنند. این صندوق ها درصدی سود تضمین شده دارند و این بخش مربوط به این درآمد است.

سود (زیان) فروش سرمایه گذاری ها: این بخش نشان دهنده درآمد (یا ضرر) شرکت از فروش سرمایه گذاری های خود است. به عنوان مثال، شرکت سرمایه گذاری خوارزمی سهم یک شرکت را در قیمت 100 تومان خریده است و وقتی قیمت آن سهم به 250 تومن رسیده، سهام را فروخته است، درآمد شرکت از این سرمایه گذاری در این بخش گزارش می شود.

سود (زیان) تغییر ارزش سرمایه گذاری در اوراق بهادار: این بخش نشان دهنده افزایش (یا کاهش) قیمت سهامی است که شرکت در آن سرمایه گذاری کرده است اما هنوز اقدام به فروشش نکرده است.

سایر درآمدهای عملیاتی: در بالا توضیح دادیم که این بخش سایر درآمدهایی را نشان می‌دهد که نمی شود آن را در باقی موارد قرار داد.

جمع درآمدهای عملیاتی: مجموع درآمدهای بالا در این ردیف نوشته می شود.

2- هزینه‌های عملیاتی

گفتیم که عملیات شرکت های خدماتی و سرمایه گذاری با شرکت های تولیدی تفاوت دارد؛ اما هزینه های عملیاتی شرکت شامل حقوق کارکنان، هزینه های فروش و. است که در بخش شرکت های تولیدی توضیح دادیم و تفاوتی با آن ندارد.

3- گردش حساب سود (زیان) انباشته

در این قسمت شرکت میزان سود (زیان) انباشته شرکت و تغییرات آن را مشخص می کند. سود قابل تخصیص جمع سودهای خالص شرکت و سود انباشته ابتدای شرکت است که می‌تواند بخشی از آن را بین سهامداران تقسیم کرده و باقی آن را به سود انباشته شرکت منتقل کند.

  • انتقال به اندوخته قانونی شرکت: بر اصل تطابق هزینه با درآمد چیست؟ اساس قانون، 10% از سرمایه ثبتی شرکت است. برخی از شرکت ها در گذشته این اندوخته را کامل کرده اند و برخی دیگر باید هر سال مبلغی از سود خود را برای تکمیل این بخش، پس انداز کنند.
  • انتقال به سایر اندوخته ها: شرکت علاوه بر اینکه اندوخته قانونی دارد، می تواند اندوخته های دیگری داشته باشد که این بخش نشان دهنده آن است.

در پایان، شرکت سود انباشته پایان دوره و سودی که به ازای هر سهم در دوره ساخته است را گزارش می کند.

محاسبه و گزارش دهی صورت سود و زیان چگونه انجام می‌شود؟

محاسبه صورت سود و زیان

در اصول حسابداری که برای صورت سود و زیان استفاده می‌شود، دو اصل مهم وجود دارد:

اصل تحقق

به زبان ساده، این اصل یعنی وقتی فرآیند کسب درآمد از فروش یک محصول یا ارائه یک خدمات تأیید شد، درآمد در صورت سود و زیان آورده می شود. یعنی ممکن است شرکت هنوز پولی از مشتری خود برای فروش محصول یا ارائه خدماتش دریافت نکرده باشد؛ اما باید این درآمد را در صورت های مالی خود گزارش کند.

اصل تطابق

اصل تطابق، مکمل اصل تحقق است. به زبان ساده این اصل یعنی، زمانیکه شرکت از طریق اصل تحقق درآمد از فروش محصولش را شناسایی می کند، براساس این اصل باید هزینه هایی که برای محصول یا خدماتش ایجاد شده است را نیز در صورت مالی اضافه کند.

جمع بندی

در این مقاله با صورت سود و زیان شرکت ها آشنا شدیم. صورت سود و زیان یکی از چند گزارشی است که در صورت های مالی شرکت ها منتشر می شود. همانطور که بارها گفته شد، تحلیل و بررسی این گزارش برای انواع شرکت ها از جمله شرکت های تولیدی یا سرمایه گذاری متفاوت می باشد؛ اما در هر صورت، توجه به صورت سود و زیان برای هر شرکت، از اهمیت بالایی برای تصمیم گیری در خصوص سرمایه گذاری در سهام آن شرکت دارد. بنابراین، اگر شما برای خرید سهام شرکت های فعال در بورس و فرابورس از تحلیل بنیادی استفاده می کنید، بایستی حتما بر روی جزییات صورت سود و زیان موجود در سایت کدال مسلط باشید.



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.